wtorek, 05 lipiec 2016 16:55

Milczarek-Andrzejewska Dominika (2014): Zagadnienie siły w ekonomii – na przykładzie sektora rolno-spożywczego w Polsce. IRWiR PAN, Warszawa, ss. 168.

 Sławomir Czech

milczarek

Opracowanie Dominiki Milczarek-Andrzejewskiej jest chyba jedyną pozycją na krajowym rynku wydawniczym, które w pełni zostało poświęcone badaniu i wykorzystaniu kategorii siły w ekonomii. Tym samym wypełnia ono znaczącą lukę w literaturze przedmiotu, która często stroni od problemów jakościowych i silnie interdyscyplinarnych. Siła (i władza) są bowiem pojęciami leżącymi na styku kilku nauk społecznych – socjologii, politologii, ekonomii, psychologii i innych. Sama ekonomia głównego nurtu pojęcie siły redukuje zresztą do kategorii siły przetargowej (rynkowej) abstrahując od kwestii polityki. Nawet jednak wówczas siła analizowana jest zaledwie w takich subdyscyplinach ekonomii, jak organizacja rynków, rynki pracy i nauki o zarządzaniu. Wobec powyższego rozważania empiryczne zawarte w pracy oparte zostały przede wszystkim na kategorii siły ujmowanej przez pryzmat ekonomii politycznej i ekonomii instytucjonalnej. Innymi słowy, poruszane są kwestie interesów aktorów, kontroli nad zasobami, instytucji politycznych i ekonomicznych oraz zmiany instytucjonalnej. Rozdział pierwszy pracy zawiera niezwykle przydatne uporządkowanie tych kwestii i stanowi przykładne wprowadzenie do dalszej części pracy.

Część empiryczna opracowania, składająca się z trzech rozdziałów, poświęcona jest badaniu wpływu siły (konceptualizowanej na różne sposoby) na procesy gospodarowania. Autorka podporządkowuje prowadzone w pracy rozważania testowaniu hipotezy, że „asymetria siły między podmiotami w sektorze rolno-spożywczym prowadzi do wielu negatywnych zjawisk gospodarczych i społecznych” (s. 15). Analizie zostają poddane: wpływ rozkładu siły między rząd, administrację i społeczeństwo na politykę rolną w Polsce (rozdział 2), konsekwencje asymetrii siły przetargowej w procesie prywatyzacji gospodarstw rolnych w Polsce (rozdział 3) oraz konsekwencje asymetrii siły przetargowej w łańcuchu żywnościowych w Polsce z perspektywy małych gospodarstw rolnych (rozdział 4).

Praca jest niezwykle interesującym opracowaniem ważkiego tematu, który paradoksalnie pozostaje na uboczu rozważań ekonomii głównego nurtu. Dla osób zajmujących się ekonomią instytucjonalną i ekonomią polityczną wydaje się być bardzo wartościową lekturą przede wszystkim ze względu na systematyzację pojęciową zawartą w pierwszym rozdziale oraz umiejętne wykorzystanie omówionych pojęć i kategorii do analizy materiału empirycznego.